„Warka 2011”– udana kolejna już konferencja dla branży owocowo-warzywnej
Urządzenia, dodatki i materiały pomocnicze dla branży przetwórstwa owocowo-warzywnego to temat przewodni czwartej z kolei konferencji zorganizowanej i sponsorowanej przez trzy firmy: DSM, Fructopol i Flottweg. Podczas konferencji przedstawiono zagadnienia rynku soków i napojów, aktualne zmiany prawne dotyczące bezpieczeństwa żywności i zagospodarowania odpadów, a także oferty nowoczesnych maszyn i technologii firm dostawczych dla branży.
Konferencja, która już tradycyjnie odbyła się w hotelu Sielanka w Warce (27-29 IV), cieszyła się dużą frekwencją – przybyło około 90 osób, głównie przedstawicieli wytwórni soków zagęszczonych, soków NFC, soków pitnych, nektarów i napojów, przetworów owocowo-warzywnych oraz firm współpracujących z branżą.
Prowadzący Konferencję prezes TPH Fructopol Mariusz Kowalczyk, po powitaniu gości zaprosił do wygłoszenia pierwszego referatu Barbarę Groele, sekretarza generalnego Stowarzyszenia Krajowa Unia Producentów Soków, która przedstawiła „Rolę Stowarzyszenia KUPS w promocji branży sokowniczej i kreowaniu trendów”. Pani Barbara omówiła przekrojowo sukcesy Stowarzyszenia w stwarzaniu branży sokowniczej jak najlepszych warunków działalności, jak obniżenie stawki VAT z 22 do 7% na soki, nektary i napoje o zawartości soku ponad 20%, stały monitoring i konsultacje projektów przepisów krajowych i unijnych, udział (obecnie) w opracowaniu standardów AIJN dla soków i nektarów warzywnych, dbałość o polepszenie jakości soków przez wprowadzenie systemu samokontroli DSK, dzięki czemu osiągnięto obecnie zgodność ze standardami AIJN na poziomie średniej w UE – ok. 92-93% badanych soków odpowiada tym wysokim standardom. KUPS realizowało kilka projektów promocji soków i nektarów: projekt „Marchewka” (roczny, 1,7 mln €), projekt „5 porcji warzyw, owoców lub soku” (2-letni, 2 mln € netto), obecnie realizowany projekt „5 porcji warzyw, owoców lub soków w szkole” (w roku 2010/2011). Oczekiwanym przez branżę wydarzeniem jest coroczne międzynarodowe sympozjum organizowane przez KUPS, z udziałem wybitnych ekspertów, w tym także gości zagranicznych.
Wybrane zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa żywności ze szczególnym uwzględnieniem substancji dodatkowych były tematem wystąpienia prof. Kazimierza Karłowskiego z NIZP PZH. Prelegent podkreślił, że stałe jest to, że przepisy będą ciągle zmieniać się ze względu na szeroko zakrojoną w UE akcję poddawania kolejnych grup substancji dodatkowych ponownej ocenie przez EFSA (na podstawie rozporządzenia Komisji nr 257/10), zgodnie z aktualnym stanem wiedzy i dostępnymi metodami badań. Program ponownej oceny dodatków do żywności obejmuje dodatki dopuszczone przed 20 I 2009, a to oznacza ponowne przebadanie ponad 100 substancji dodatkowych do 2020 r.
Głośna stała się sprawa szkodliwości niektórych barwników w napojach dla dzieci (badania w Southampton 6 barwników), konserwowanych benzoesanem sodu. W ich wyniku, jak też wskutek innych badań, zmniejszono dopuszczalną dawkę ADI tych substancji i to wielokrotnie, np. żółcieni chinolinowej aż 20-krotnie! Profesor podkreślił trudności w interpretacji obowiązujących przepisów, brak przejrzystości i konieczność śledzenia na bieżąco ciągłych zmian, bowiem nieznajomość przepisów nie zwalnia – jak wiadomo – przedsiębiorców z ponoszenia skutków ich stosowania.
Tadeusz Pokrywka, prezes Krajowej Izby Przemysłu Spożywczego (autor naszego stałego działu „Widziane z Wiejskiej) wystąpił z prezentacją Co nowego w prawie „piszczy” -wybrane zagadnienia ze zmian prawa istotnych dla przemysłu. Prelegent skupił się na ustawie o odpadach (szczegóły w nrze 4/11 PFiOW, s. 33), a zwłaszcza art. 79c, z którego wynika wysoka kara 10 000 zł dla każdego przedsiębiorcy, który w terminie nie złoży sprawozdania marszałkowi województwa dot. gospodarki odpadami! W wyniku ostrych protestów wielu podmiotów, a także nagłośnieniu sprawy przez media grupa 24 posłów złożyła nowelizację tej ustawy, proponując trzystopniową karę w przypadku kolejno przekraczanych terminach dwutygodniowych od obowiązującego terminu złożenia sprawozdania. (W tym numerze prezes T. Pokrywka informuje o dalszych losach tej nowelizacji.) Drugim ważnym zagadnieniem prezentacji była ocena skutków powołania w 2007 r. – z inspiracji KIG PS - Programu „REKARTON” w wyniku dobrowolnego porozumienia producentów i przetwórców płynnej żywności, pod patronatem Ministra Środowiska. W Polsce aż ok. 90% odpadów ląduje na wysypiskach śmieci (dla porównania w Niemczech tylko 10%), tak więc bardzo ważny staje się recykling odpadów. Program „REKARTON” ma na celu organizację zbiórki i recyklingu kartonów po mleku, sokach i przetworach. Od początku trwania programu aż do końca 2010 r. udało się zebrać i poddać recyklingowi 13 300 t odpadów, co obrazowo oznacza pełny załadunek 740 tirów lub załadowany pociąg o długości 13 km.
Rynek soków zagęszczonych w Polsce omówiła dr Bożena Nosecka z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB (p. art. BN w PFiOW, nr 4/11, s. 11). W 2010 r. ze względu na mniejsze zbiory jabłek (ok. 1,8 mln t) niż w 2009 r., produkcja ZSJ w sezonie 2010/2011 będzie znacznie niższa niż w ostatnim sezonie i wyniesie ok. 140 –145 tys. t koncentratu, w tym z surowca krajowego 110-115 tys. t. Opłacalność produkcji owoców dla sadowników była w tym sezonie dobra. Od sezonu 2008/2009 maleje udział jabłek przeznaczonych na produkcję ZSJ – z 57 do 46% szacowanego na ten sezon. Eksport ZSJ będzie prawdopodobnie dwukrotnie mniejszy niż rok wcześniej. Ceny koncentratu eksportowanego szacuje się na ok. 1,7 €/kg – a więc zbliżone do rekordowo wysokich w sezonie 2007/2008. Obecnie eksportuje się 92-93% koncentratu wytworzonego w Polsce, głównie do krajów UE. Ze względu na niskie zapasy ZSJ w świecie, znacznie zmniejszoną produkcję ZSJ w Chinach (szacuje się na ok. 580 tys. t w tym sezonie), ceny jabłek i koncentratu jabłkowego w handlu światowym będą rosły. Produkcja zagęszczonych soków z owoców miękkich w obecnym sezonie zmniejszyła się w porównaniu z sezonem 2009/2010 aż o 30% do poziomu z roku 2007/2008, na wyniku tym zaważyła głównie zmniejszona o 70% produkcja koncentratu z wiśni. W wyniku malejącej podaży surowców do przetwórstwa znaczenia nabiera konkurencyjna walka o surowiec między producentami soków a producentami mrożonek, którą na ogół wygrywają ci ostatni, oferując wyższe ceny sadownikom. W najbliższych latach – wskutek spodziewanego ożywienia gospodarczego w świecie należy oczekiwać zwiększenia zapotrzebowania na zagęszczone soki owocowe, może z wyjątkiem soku z aronii.
Flottweg – nowoczesność i elastyczność dla polskiej branży przetwórstwa owocowo-warzywnego to tytuł wystąpienia Daniela Olszewskiego, dyrektora handlowego niemieckiej firmy Flottweg. Firma, obchodząca w tym roku okrągły jubileusz 100-lecia istnienia, jest jedną z wiodących firm w dziedzinie technologii mechanicznej separacji osadów. W Polsce pracuje już ok. 90 maszyn i urządzeń tej firmy, głównie prasy i wirówki, choć asortyment obejmuje także dekantery, trikantery, sortikantery i sedikantery. Dyr. Olszewski podkreślał też zalety separatora talerzowego, który zużywa o ok. 30% mniej energii elektrycznej niż inne separatory. Wszechstronność zastosowania produktów Flottwega jest duża i obejmuje nie tylko przemysł soków i napojów bezalkoholowych, piwowarstwo, winiarstwo, ale także produkcję skrobi ziemniaczanej, farmację, obróbkę ścieków przemysłowych i komunalnych, produkcję biopaliw.
Temat Nowoczesna biotechnologia w produkcji enzymów do żywności przedstawił Adam Siekacz, dyr. zarządzający DSM Food Specialties Poland. Firma DSM jest światowym liderem w zakresie bioinnowacji, ale działa w zakresie wyłącznie tzw. białej biotechnologii (w kompletnie zamkniętym systemie, w którym mikroorganizmy po użyciu są usuwane z systemu). Jest także światowym dostawcą dodatków do żywności i napojów. Dyr. A. Siekacz zapowiedział pojawienie się wkrótce na rynku nowego preparatu enzymatycznego, wytworzonego metodą selfcloned - Rapidase® Smart Color, przeznaczonego do obróbki owoców jagodowych, który umożliwia bardzo dobrą wydajność i stabilność soków.
Środki pomocnicze i metody klarowania soków owocowych zostały omówione przez Stefana Borowca z TPH Fructopol. W prezentacji przedstawiono: rodzaje środków pomocniczych, skład soku, technologię obróbki miazgi z użyciem środków pomocniczych, mechanizm powstawania osadów w procesach depektynizacji i klarowania, warunki i parametry klarowania soków, testy: określenia środków klarujących, na obecność pektyn, skrobi, glukanów, koloidów, test ciepło-zimno, zastosowanie i typy bentonitów w produkcji soków, warunki i efekty klarowania soków żelatyną, zolem krzemionkowym, listę kontrolną w produkcji klarownego i stabilnego soku owocowego.
Przedstawiono także siedem prezentacji firm współpracujących z przemysłem sokowniczym:
- Możliwości zastosowania zbiorników magazynowych i procesowych z tworzyw termoplastycznych w przemyśle owocowo-warzywnym – Przemysław Leszczyński, Weber Polska Sp. z o.o.,
- Pompy Netzsch w przetwórstwie owocowo-warzywnym – Piotr Podobiński, firma Netzsch,
- Oferta firmy Sondex – wymienniki ciepła i pompy dla przemysłu spożywczego – Krzysztof Stankiewicz, Sondex Polska Sp. z o.o.,
- Nowoczesna higiena w przemyśle spożywczym – Marek Pokrzywnicki, ITW Novadan Sp. z o.o.,
- Nowoczesne technologie obierania parowego – Nikodem Lech, Mega Sp. j.,
- Nowe pompy dozujące SMART firmy Grundfos – Robert Gierek, Grundfos Pompy Sp. z o.o.,
- Prezentacja firmy. Układy rozpuszczania cukru i proszków – dr inż. Marek Rozumecki, Piotr Ciepliński, Ruland Engineering & Consulting Sp. z o.o.
Kilka firm przedstawiło swe oferty dodatkowo w postaci stoisk. Nasz miesięcznik był patronem tej konferencji.
Bogaty program merytoryczny był jak zwykle wzmocniony częścią rozrywkową – gościem specjalnym był Cezary Pazura z programem kabaretowym, a atrakcją spotkania integracyjnego podczas kolacji był konkurs „Jaka to melodia” z nagrodami. Konferencje organizowane przez DSM, Fructopol i Flottweg wpisały się na trwałe na listę ważnych i oczekiwanych imprez branżowych, o czym świadczy jeszcze większa frekwencja niż przed rokiem i pozytywna opinia uczestników. Do spotkania za rok!
Maria J. Przegalińska
Przemysł Fermentacyjny i Owoco-Warzywny nr 5/2011 |
